Διαβάστε στο Documento

Documento Newspaper

Πασκάλ Μπρικνέρ: Ο πραγματικός εχθρός της Ευρώπης είναι η ίδια η Ευρώπη

Ο διάσημος Γάλλος συγγραφέας Πασκάλ Μπρικνέρ μιλά στο Documento με αφορμή την επίσκεψή του στη 14η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου.

Ο 69χρονος σήμερα Γάλλος συγγραφέας Πασκάλ Μπρικνέρ, δημιουργός του διάσημου μυθιστορήματος «Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα», ο οποίος γράφει ασταμάτητα για τα παράδοξα της ζωής, μίλησε στο Documento λίγο πριν από την επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη. Ο διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού, καθηγητής Λογοτεχνίας και Πολιτικών Επιστημών στην Αμερική, ένας από τους πιο σημαντικούς διανοούμενους της εποχής μας, που συγκαταλέγεται στους προσκεκλημένους του μεγάλου αφιερώματος για τον ευρωπαϊκό Νότο στη 14η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου, τονίζει για τη χώρα μας ότι παρά την κρίση και τους περιορισμούς παραμένει ένας παράδεισος και για την Ευρώπη ότι ο πραγματικός της εχθρός είναι ο ίδιος της ο εαυτός.

Πιστεύετε ότι οι τελευταίες τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία επηρέασαν τα αποτελέσματα στις εκλογές;

Οι τελευταίες τρομοκρατικές επιθέσεις, και πολλές άλλες που μπορεί ακόμη να συμβούν, δεν επηρεάζουν πραγματικά τα αποτελέσματα των εκλογών. Είμαστε συνηθισμένοι, είμαστε κατάκοποι, κατά μία έννοια, και είμαστε προσεκτικοί. Αυτές οι επιθέσεις καθιστούν επείγουσα τη λύση της εγκαθίδρυσης ενός Ισλάμ στη Γαλλία, δηλαδή μια σύμβαση, μια συμφωνία μεταξύ της πολιτείας και της μουσουλμανικής κοινότητας, όπως έγινε με τους Εβραίους και με τους καθολικούς.

Τι θα μπορούσε να γίνει σε όλη την Ευρώπη ώστε να πάψει η άκρα Δεξιά να καρπώνεται τη δυσαρέσκεια του κόσμου;

Το μόνο που θα μπορούσε να γίνει είναι οι δημοκράτες δεξιοί και οι αριστεροί να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να λαμβάνουν υπόψη τα δεινά των ανθρώπων.

Στην Ελλάδα πολύ συχνά μετανάστες ξυλοκοπούνται άγρια από «πατριώτες». Μήπως τελικά η κρίση λειτούργησε ευεργετικά στο να αποκαλυφθεί το τέρας κάτω από τη μάσκα;

Δεν θα το έλεγα αυτό. Δύο χώρες υπό μεγάλη πίεση, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, έχουν αντιμετωπίσει με μεγάλη αξιοπρέπεια τους μετανάστες, ακόμη κι αν έχετε, όπως παντού, και εθνικιστές και ξενόφοβους ανθρώπους. Σε παγκόσμιο επίπεδο μπορείτε να είστε υπερήφανοι για τον εαυτό σας.

Είναι η μετανάστευση, κατά τη γνώμη σας, συνυφασμένη με την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού;

Ολα εξαρτώνται από το πλαίσιο, τα συμφραζόμενα και τις προθέσεις. Τελικά και ο αποικισμός ήταν μια μορφή μετανάστευσης, αν και όχι το καλύτερο είδος. Πρόκειται για ένα ευαίσθητο θέμα: αντίθετα από ό,τι λένε οι άνθρωποι, μελέτες δείχνουν ότι μόνο οι πιο μορφωμένοι και τολμηροί άνθρωποι μεταναστεύουν. Μόνο οι πιο ικανοί. Οι φτωχοί ή μίζεροι άνθρωποι παραμένουν στη θέση τους.

Πρόσφατα σε συνέντευξή σας είπατε ότι «η Γαλλία βρίσκεται σε πόλεμο». Πώς και πότε ο πόλεμος για τον οποίο μιλάτε μπορεί να τελειώσει;

Ναι, είναι ένας πόλεμος χαμηλής έντασης που μπορεί να τελειώσει σε δύο ή τρεις γενιές. Οσο το Ισλάμ γεννά/αναπαράγει τζιχαντισμό και τρόμο δεν θα υπάρξει τέλος σε αυτήν τη σύγκρουση.

Ποιος είναι ο πραγματικός εχθρός της Ευρώπης, κύριε Μπρικνέρ;

Ο πραγματικός εχθρός της Ευρώπης είναι η ίδια η Ευρώπη, οι αμφιβολίες της, ο σκεπτικισμός της για τον εαυτό της.

Πώς θα ήταν μια ιδανική κοινωνία στην Ευρώπη σήμερα;

Ας ζούμε με τις ατέλειές μας όπως είναι και ας προσπαθούμε να τις διορθώνουμε. Το φοβάμαι το ιδανικό.

Ενα από τα θέματα που σας απασχολούν στα βιβλία σας είναι οι ανθρώπινες σχέσεις. Πιστεύετε ότι η σεξουαλικότητα παραμένει ένα από τα επαναστατικά όπλα στη σημερινή ευρωπαϊκή κοινωνία;

Επαναστατικό όχι πια στην Ευρώπη, αλλά παραμένει έτσι στις παραδοσιακές κοινωνίες όπου οι γυναίκες δεν εκφράζονται ελεύθερα. Ομως ο ερωτισμός είναι η πιο ευχάριστη δραστηριότητα στη Γη: σε κάνει να νιώθεις ζωντανός. Το αντίθετο του έρωτα δεν είναι η αγαμία. Το αντίθετό του είναι ό,τι κάνει τη ζωή κουραστική.

Διερευνάτε την ανθρώπινη φύση κυρίως από τη σκοτεινή της πλευρά.

Για έναν μυθιστοριογράφο η σκοτεινή πλευρά είναι πιο ενδιαφέρουσα από τη φωτεινή. Οπως είπε ο Χέγκελ: Η ευτυχία δεν έχει καμία ιστορία. Και εμένα μου αρέσει να διηγούμαι ιστορίες.

Είστε διάσημος συγγραφέας και αναγνωρίσιμος διανοούμενος. Από τη μια η λογοτεχνία και από την άλλη η κριτική άποψη. Ποια είναι η μεγαλύτερη εμμονή σας;

Οι μεγαλύτερες εμμονές μου; Να έχω έναν καλό βραδινό ύπνο είναι ένα κατόρθωμα όσο περνάνε τα χρόνια. Να βρίσκω νέες ιδέες για τα μελλοντικά μου βιβλία είναι πάντα μια δοκιμασία, πιστέψτε με. Να βρίσκομαι με τους ανθρώπους που αγαπώ.

Κύριε Μπρικνέρ, γιατί γίνατε συγγραφέας;

Αρχισα να γράφω γιατί δεν μπορούσα να κάνω τίποτε άλλο. Ξεκίνησε ως παιχνίδι και μετατράπηκε σε έργο. Τώρα είναι ένα πάθος και είναι πολύ αργά για να αλλάξει.

Ως αναγνώστης ποιον ρόλο παίζουν τα βιβλία στη δική ζωή σας, διαβάζετε πολύ;

Ναι, διαβάζω συνεχώς, μυθιστορήματα ή φιλοσοφία, χωρίς να σταματώ. Και εφημερίδες, επίσης, ειδικά την περίοδο των εκλογών.

Τι μπορεί να κάνει ένα βιβλίο στη ζωή ενός ανθρώπου;

Ενα βιβλίο μπορεί να σε ψυχαγωγήσει και, σε ειδικές περιστάσεις, να αλλάξει τη ζωή σου, αν σου χτυπήσει μια χορδή στο μυαλό.

Ως δάσκαλος τι θα θέλετε να μάθουν από σας οι φοιτητές σας και ως πατέρας τι τα παιδιά σας;

Σε ό,τι αφορά τους μαθητές μου, θα ήθελα να είναι ικανοποιημένοι με αυτό που τους δίδαξα. Με τα παιδιά μου αυτό είναι πιο περίπλοκο. Ελπίζω ότι θα με θυμούνται ως έναν καλό πατέρα, ακόμη και αν μερικές φορές μπορεί να είμαι κακός μπελάς γι’ αυτά.

Δεν είναι η πρώτη φορά που θα επισκεφτείτε την Ελλάδα. «Είμαστε, λίγο έως πολύ, στο ίδιο χάλι και πρέπει να σώσουμε μαζί τον εαυτό μας» έχετε πει αναφερόμενος στην Ελλάδα. Τι περιμένετε να δείτε αυτήν τη φορά;

Το ίδιο χάλι με μια μικρή βελτίωση. Οχι; Ομως, το «χάλι» στην Ελλάδα μοιάζει με παράδεισο στον εξωτερικό επισκέπτη. Η κρίση και οι φοβεροί περιορισμοί που επιβάλλονται σε εσάς δεν έχουν σκοτώσει το ελληνικό πνεύμα, την αίσθηση φιλοξενίας και τη χαρά της ζωής, αν και οι Ελληνες είναι θυμωμένοι και αποθαρρημένοι.

«Η Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα δεν θα είναι Ευρώπη πλέον. Είστε απαραίτητοι για όλους μας» έχετε πει επίσης για μας. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, η Ελλάδα είναι τόσο απαραίτητη για την Ευρώπη;

Ολόκληρη η Ευρώπη ορμά στην Ελλάδα το καλοκαίρι. Φυσικά δεν υπάρχει Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα ούτε χωρίς την Ιταλία ούτε χωρίς την ιουδαιοχριστιανική κληρονομιά. Η Ρώμη, η Αθήνα και η Ιερουσαλήμ είναι οι τρεις πυλώνες της Ευρώπης. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξει αυτή η κατάσταση, ακόμη και αν η χώρα σας βρει νέες ρυθμίσεις με τις Βρυξέλλες όσον αφορά την οικονομία. Προσωπικά είμαι υπέρ μιας λογικής ακύρωσης του χρέους: ποτέ δεν θα το επιστρέψετε. Ούτε εμείς ποτέ θα επιστρέψουμε το δικό μας. Θα πρέπει να αναγγείλουμε ένα Ιωβηλαίο όπως αναφέρεται στη Βίβλο: κάθε πενήντα χρόνια τα χρέη ξεχνιούνται, οι δούλοι απελευθερώνονται και η ανθρωπότητα κάνει μια νέα αρχή.

Εχετε ακούσει ποτέ το ελληνικό εμβατήριο «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει»; Πολλοί Ελληνες το αγαπούν. Ο Μάνος Χατζιδάκις έλεγε: «εφόσον η Ελλάδα δεν πεθαίνει ποτέ, πάει να πει πως και ποτέ δεν θα αναστηθεί»…

Ναι, είναι πολύ έξυπνη παρατήρηση. Ο Χριστός έπρεπε να πεθάνει για να αναστηθεί. Ο χριστιανισμός βασίζεται στον θάνατο του Θεού: αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο παραμένει τόσο σημαντική θρησκεία στα μάτια μου.

Η Γαλλία και η Ελλάδα ανήκουν αμφότερες στη Μεσόγειο. Είναι και οι δυο χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Μοιραζόμαστε τον ίδιο ουρανό, το ίδιο φως, τις ίδιες αγωνίες… Τι θα μοιραστείτε εσείς μαζί μας σε μερικές μέρες, προσκεκλημένος της 14ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη;

Οπως είπατε, θα μοιραστώ το φως, την ομορφιά των τοπίων και τον τρόπο ζωής που είναι τόσο κοινά μεταξύ του Νότου της Γαλλίας και της χώρας σας.

Κύριε Μπρικνέρ, είναι όμορφο το Παρίσι την άνοιξη;

Ναι, το Παρίσι είναι θαυμάσιο την άνοιξη, όταν δεν βρέχει. Τα δέντρα ανθίζουν, όπως και οι κυρίες επίσης! Οι βεράντες είναι γεμάτες, απολαμβάνουμε τον χρόνο μας και ξεχνάμε τις ανησυχίες μας. Αυτό δεν θα το σκοτώσουν ποτέ η μισαλλοδοξία και η τρομοκρατία. Η Γαλλία είναι μαζί και χώρα του Νότου και του Βορρά και της Ανατολής και της Δύσης. Αυτό την καθιστά μοναδική. Είμαστε μια μικρογραφία ολόκληρης της Ευρώπης.

Σχόλια

Το Documento σέβεται όλες τις απόψεις, οι οποίες ωστόσο απηχούν αποκλειστικά και μόνον τη γνώμη των χρηστών. Διατηρούμε το δικαίωμά μας να μην αναρτούμε υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Χρήστες που δεν σέβονται αυτούς τους κανόνες θα αποκλείονται.