Μουσική στη Στέγη: Μουσική για τον Νέο Κόσμο – Artefacts ensemble & Urbandig Project

Η μοναδική αθηναϊκή γειτονιά του Νέου Κόσμου γίνεται και πάλι σημείο εκκίνησης μιας απρόβλεπτης μουσικής διαδρομής από την ομάδα Όχι Παίζουμε και το μουσικό σύνολο ARTéfacts.

Πώς το αρχείο μιας γειτονιάς μεταμορφώνεται σε μουσική; Και πώς αυτή, με τη σειρά της, αντανακλά την ιστορία και την ουσία της γειτονιάς; Το νέο μουσικό πείραμα της Στέγης προ(σ)καλεί την ομάδα Όχι Παίζουμε και το μουσικό σύνολο ARTéfacts στις 26 και 27 Μαΐου να αφηγηθούν τις απαντήσεις στο Μουσική για τον Νέο Κόσμο.

«Περπατάω στο Δουργούτι μετά από δύο χρόνια συλλογικής χαρτογράφησης τοπικών ιστοριών, στο πλαίσιο του UrbanDig Project “Dourgouti Island Hotel”. Ποταμός ακούω να βουίζει κάτω από το δρόμο. Η πληροφορία εκρήγνυται από τα φρεάτια του Ιλισού, μπασταρδεύει το τοπίο: το αστικό και το φανταστικό γίνονται ένα.» – Γιώργος Σαχίνης, συνιδρυτής της ομάδας Όχι Παίζουμε.

Πεδίο εντατικής έρευνας και καλλιτεχνικής δράσης της ομάδας Όχι Παίζουμε και του UrbanDig Project, το Δουργούτι (όπως ήταν παλαιότερα η ονομασία της γειτονιάς του Νέου Κόσμου) αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια το αντικείμενο μιας αισθητικής, ιστορικής και αισθητηριακής χαρτογράφησης, η οποία οδήγησε στη δημιουργία ενός ζωντανού και πλούσιου πολιτισμικού αρχείου. Για τη συγκεκριμένη συναυλία, οι ομάδες που συγκροτήθηκαν και συνεργάστηκαν για τους σκοπούς της χαρτογράφησης επεξεργάζονται εκ νέου το υλικό του αρχείου για να δημιουργήσουν πέντε δραματοποιημένες διαδρομές στο χώρο και στο αρχείο του Δουργουτίου. Αυτές οι διαδρομές είναι τα “libretti” που παραδόθηκαν στους συνθέτες Δημήτρη Ανδρικόπουλο, Παναγιώτη Κόκορα, Γιάννη Κυριακίδη, Εσθήρ Λέμη, Νικόλα Τζώρτζη για τη δημιουργία ισάριθμων μουσικών έργων τα οποία καλείται να ερμηνεύσει το σύνολο σύγχρονης μουσικής ARTéfacts.

Ο Θοδωρής Βαζάκας, μέλος του μουσικού συνόλου, λέει σχετικά: «Η μεταφορά ενός πολύ πλούσιου αρχείου σε μουσική τέχνη είναι η μεγαλύτερη πρόκληση του πρότζεκτ και αφορά κυρίως τους συνθέτες. Για εμάς, τους ARTéfacts, αποτελεί μια εξέλιξη της ιδέας του “Thiva Km102”. Πολυπλοκότερο και πιο απαιτητικό σε όλα τα επίπεδα, μας έχει ήδη προσφέρει την δυνατότητα για νέες, πολύ ενδιαφέρουσες συνεργασίες. Περιμένουμε με μεγάλη ανυπομονησία τις συνθέσεις, τη συνάντηση με τη δική μας ερμηνευτική πρόκληση.»

Τις μέρες της συναυλίας, η ομάδα Όχι Παίζουμε θα επιμεληθεί και θα υλοποιήσει μια έκθεση παρουσίασης του παραγόμενου υλικού εντός της Στέγης, που θα περιλαμβάνει την εμπειρία της εικονικής πλοήγησης στο Δουργούτι με τη βοήθεια της ψηφιακής εφαρμογής ξενάγησης cliomuseapp. Επίσης, θα πραγματοποιήσει και μια νέα χορευτική περφόρμανς στους δρόμους του Νέου Κόσμου, εμπνευσμένη από τη σύμπραξη αυτή, προσφέροντας στη γειτονιά μια νέα επιτόπια καλλιτεχνική εμπειρία.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Δημήτρης Ανδρικόπουλος

Σε λίγο είναι που ο αέρας θα γίνει πιο ψυχρός…

για σαξόφωνο, κλαρινέτο, δύο εκτελεστές κρουστών, βιολί, βιόλα και αφηγητή

Δουργούτι: μια γειτονιά με μεγάλη ποικιλομορφία εικόνων και ιστοριών, μια γειτονιά όπου η διαφορετικότητα και η συνύπαρξη μέσα σε αυτήν ήταν και είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της.

Αυτή η περιγραφή της διαφορετικότητας είναι ένα από τα στοιχεία που μπορούμε να διακρίνουμε μέσα στα κείμενα του UrbanDig Project, κείμενα που αποτέλεσαν τη βάση για το Σε λίγο είναι που ο αέρας θα γίνει πιο ψυχρός…

Ο αφηγητής, από τη μια μεριά, και το ARTéfacts ensemble, από την άλλη, μπλέκουν σε ένα παιχνίδι περιγραφής εικόνων και καταστάσεων, ένα παιχνίδι που επιδιώκει να αντικατοπτρίσει την ποιητική της γειτονιάς και των ανθρώπων της.

Το Σε λίγο είναι που ο αέρας θα γίνει πιο ψυχρός… είναι γραμμένο για το ARTéfacts ensemble.

Εσθήρ Λέμη

Πρόσωπον: 61° Βόρεια

για σαξόφωνο, κλαρινέτο, τρεις εκτελεστές κρουστών, βιολί, βιόλα και αφηγητή

«Έναν εφηβικό χειμώνα, επέστρεφα με τους συνομήλικους φίλους μου αργά τη νύχτα, όταν ο Δ. αγκάλιασε έναν εγκαταλελειμμένο ψύκτη νερού. Ο Δ. στάθηκε στη στιγμή αυτή, εξερευνώντας το στρεβλωμένο και παραπεταμένο αντικείμενο σαν να ήταν ένα ιερό κρουστό. Συγχρονίσαμε το ρυθμό μας και οι άλλοι δυο φίλοι, ανακαλύπτοντας ήχους, και θυμάμαι τον Σ. να μου λέει χτυπώντας ρυθμικά τη φιάλη: “Ο ψύκτης είναι ένα απίστευτο μουσικό κρουστό. Να γράψεις μουσική μια μέρα γι’ αυτό”.

Το Πρόσωπον: 61° Βόρεια εμπεριέχει και ένα παιχνίδι ενηλικίωσης μέσα από τη μουσική εκπαίδευση. Είναι δέκα λεπτά αφιερωμένα στην ευρηματική εξέλιξη της σύνθεσης ως κατασκευής μιας άυλης αποσκευής και περιουσίας, καθώς και στην οπτική της γραμμικής εξέλιξης της ζωής – σαν ένα παιχνίδι jenga. Η μουσική προστατεύει, σε μια διασπορά, τη συνεργία.»

Νικόλας Τζώρτζης

Treillis

για σαξόφωνο, κλαρινέτο, δύο εκτελεστές κρουστών, βιολί, βιόλα

Το έργο Treillis (φράχτες) μπορεί καταρχήν να θεωρηθεί ντοκιμαντέρ, μια φαντασιακή περιπλάνηση στο Δουργούτι μέσα στο χρόνο, που προσπαθεί να αποτυπώσει την εξέλιξη της γειτονιάς αυτής. Αρχικά, οι ήχοι είναι εξαιρετικά εύθραυστοι, όπως ακριβώς ήταν και οι πρώτες παράγκες τη δεκαετία του 1920. Στην πορεία, η μουσική γίνεται πιο συμπαγής, πιο πυκνή και πιο θορυβώδης, ακολουθώντας πορεία αντίστοιχη με αυτήν της αστικής ανάπτυξης. Στα πλαίσια της λογικής του ντοκιμαντέρ, ακούμε μαρτυρίες ανθρώπων οι οποίοι έζησαν ή ζουν στο Δουργούτι, που δίνουν ένα στίγμα για τη σχέση των κατοίκων με την πόλη. Εσωστρεφές, με έμφαση στην ιδέα της περιστροφής, το έργο θέλει να δημιουργήσει την αίσθηση μιας ενέργειας καταδικασμένης εντός σαφώς προκαθορισμένων ορίων, χωρίς τη δυνατότητα εκτόνωσης ή διαφυγής.

Παναγιώτης Κόκορας

Asphyxia

για σαξόφωνο, κλαρινέτο, δύο εκτελεστές κρουστών, βιολί, βιόλα

Το έργο Asphyxia είναι μια ηχοσύνθεση, όπου ο κλασικός ήχος των οργάνων, η νότα ή το μέτρο, είναι ένα μικρό υποσύνολο του όλου. Ο ήχος είναι η μουσική· οργανωμένος από τη φύση του, συνιστά τόσο το μικρόκοσμο όσο και το μακρόκοσμο του έργου. Το έργο χαρακτηρίζεται από ένα υπερ-ιδιωματικό γράψιμο που ξεπερνά τα στερεότυπα της κλασικής οργανικής γραφής και εκτέλεσης, όμως παραμένει βαθιά συνδεδεμένο με το ηχητικό δυναμικό του κάθε οργάνου. Τόσο το κλαρινέτο όσο και το σαξόφωνο χρησιμοποιούν ένα συνθετικό καλάμι που αναπτύχθηκε από τον συνθέτη, τα κρουστά εξελίσσουν μια δεξιοτεχνία σε διάφορα ηχητικά αξεσουάρ κυνηγιού, μεταξύ άλλων, ενώ τα έγχορδα παίζουν σε προετοιμασμένα όργανα με ασυνήθιστο κούρδισμα. Ο κάθε ήχος μπορεί να σχετίζεται με άλλους ήχους, μέσα ή έξω από το έργο, αλλά ταυτόχρονα είναι μια αυτόνομη και ανεξάρτητη οντότητα. Κάθε ήχος, από μόνος του, φέρει τα δικά του ακουστικά χαρακτηριστικά, νόημα, κίνηση, συναίσθημα και συνειρμούς. Η ηχητική μνήμη δεν βιώνεται ως στιγμή, αλλά ως αισθητηριακά πακέτα, και η εμπειρία δεν είναι πλέον διαδοχική, αλλά διαχέεται σε μια ολιστική αίσθηση.

Γιάννης Κυριακίδης

The Musicians of Dourgouti

για σαξόφωνο, κλαρινέτο, μαρίμπα, πιάνο, βιολί, βιόλα, προηχογραφημένο υλικό και προβαλλόμενο κείμενο

Η σύνθεση βασίζεται στη μεταγραφή μιας συνέντευξης ενός κατοίκου του Νέου Κόσμου, του Ιωσήφ Γκεβονίου, όπως καταγράφηκε από τον Γιώργο Σαχίνη. Στη συνέντευξη, στην αρχή της οποίας ο ίδιος τραγουδάει ένα διάσημο παλιό τουρκικό τραγούδι, το “Bekledim De Gelmedim” του Yesari Asım Arsoy, δίνει μια περιγραφή για τη μουσική ζωή και τους πολλούς μουσικούς που συναντούσε στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, οι οποίοι ζούσαν στο Δουργούτι. Δίνει επίσης μια ιδέα της πολυπολιτισμικότητας και του ρόλου που έπαιζε η μουσική στην καθημερινή ζωή εκεί. Στο κομμάτι, η φωνή της ομιλίας, αν και δεν ακούγεται ποτέ άμεσα, μεταφράζεται σε μουσικό υλικό.

Συντελεστές

Συνθέτες: Δημήτρης Ανδρικόπουλος, Παναγιώτης Κόκορας, Γιάννης Κυριακίδης, Εσθήρ Λέμη, Νικόλας Τζώρτζης

Λουίζος Ασλανίδης: σκηνοθετική επιμέλεια, βίντεο

Λαέρτης Κοκολάνης: βιολί

Ηλίας Σδούκος: βιόλα

Guido De Flaviis: σαξόφωνο

Σπύρος Τζέκος: κλαρινέτο

Κώστας Σερεμέτης: κρουστά

Θοδωρής Βαζάκας: κρουστά

Μάριος Ξηραδάκης: κρουστά

Χρήστος Σακελλαρίδης: πιάνο

Benny Nemerofsky Ramsay: αφήγηση

Ανδρέας Κοντόπουλος: αφήγηση

Αλέξανδρος Δρυμωνίτης: ηλεκτρονικά

Βαλεντίνα Ταμιωλάκη: σχεδιασμός φωτισμών

Ζίνα Παπαδοπούλου: animation

Συντελεστές του UrbanDig Project:

Γιώργος Σαχίνης, Ειρήνη Αλεξίου, Ειρήνη Ηλιοπούλου, Ματίνα Μάγκου, Άννα Μαγουλιώτη, Γιώργος Θάνος, Ρέα Ζέκκου, Κατερίνα Συνοδινού, Βαγγέλης Παπαδιάς, Νικολίνα Μυωφά, Μελέτης Ζαχαράκης, Αντριάνα Καραστεφανή-Δελακούρα, Μαρία Χατζηγιάννη, Μιχάλης Ευθυμίου, Κατερίνα Θανάσουλα

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ

Σάββατο 27 Μαΐου

Μετά τη συναυλία, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Το ARTéfacts ensemble πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση στην Αθήνα το 2008. Λειτουργεί με ένα βασικό πυρήνα 6 μελών και ένα σταθερό κύκλο συνεργατών – μουσικών, αλλά και καλλιτεχνών από διάφορους άλλους τομείς.

Επιδιώκει να ανακαλύπτει και να ερμηνεύει το σύγχρονο ρεπερτόριο, προσφέροντας παράλληλα μια νέα οπτική στην παρουσίασή του, διευρύνοντας την έννοια της μουσικής συναυλίας και εξερευνώντας τις εκφραστικές δυνατότητες της σύγχρονης multimedia παράστασης.

Στη μέχρι σήμερα καλλιτεχνική του πορεία, το ARTéfacts ensemble έχει εμφανιστεί σε διάφορες αθηναϊκές αίθουσες, καθώς και σε φεστιβάλ στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Στρασβούργο 2013, Ρεμς 2016, Βουδαπέστη 2017).

Ειδικά για το σύνολο, έχουν συνθέσει έργα οι: Κορνήλιος Σελαμσής, Maurilio Cacciatore, Στάθης Γυφτάκης, Νικόλας Τζώρτζης, Δημήτρης Ανδρικόπουλος, Balázs Horváth, Branka Popovic, Laurent Durupt, Cassandra Miller, Doina Rotaru, Cornelis de Bondt, Grzegorz Marciniak, Ofir Klemperer, Θανάσης Δεληγιάννης, Χρήστος Αλεξόπουλος, Μάνος Βεντούρας και Εσθήρ Λέμη.

Το σύνολο έχει ήδη δύο δισκογραφικές δουλειές στο ενεργητικό του, που κυκλοφόρησαν από την puzzlemusik: το cd THIVA Km102 και τη ζωντανή ηχογράφηση της παράστασης Συγκατοίκηση με τον Κωνσταντίνο Βήτα, σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση.

http://www.artefactsensemble.gr/

Η ΑΜΚΕ Όχι Παίζουμε ιδρύθηκε το 2004 από τον σκηνοθέτη Γιώργο Σαχίνη και τη χορογράφο Ειρήνη Αλεξίου. Τα μέλη της ομάδας προέρχονται από διάφορους χώρους των τεχνών και των επιστημών. Δημιουργεί παραστάσεις που συνδυάζουν το θέατρο, το χορό και το υλικό του χώρου παράστασης, είτε πρόκειται για θεατρική σκηνή (κύκλος «Συγγραφείς του Κόσμου») είτε για την πόλη (πρόγραμμα UrbanDig Project). Με το UrbanDig, η τοπική κοινότητα ανοίγει το σπίτι της, βγαίνει στην «γειτονιά» του προγράμματος –τοπική, υπερτοπική, πολυσυλλεκτική–, πρωταγωνιστεί στην αποκάλυψη του εαυτού της. Κίνητρο, αφορμή, ζητούμενο και εορταστικό φινάλε αποτελεί πάντα μια επιτόπια παράσταση. Η αλληλεπίδραση της καλλιτεχνικής ομάδας με τον τόπο ξεπερνά κατά πολύ τη χρήση του αστικού χώρου ως νέου, εναλλακτικού σκηνικού και οδηγεί σε μια πολυεπίπεδη χαρτογράφηση της κοινότητας, μέσα από δράσεις συλλογής ιστοριών, δεδομένων, αλλά και αποτύπωσης των πολλαπλών εικόνων του χώρου και της κοινότητας, που δίνει τροφή στη δημιουργία ταυτότητας, αρχείου και, τελικά, σεναρίου. Η ομάδα έχει διακριθεί, μεταξύ άλλων, στο AltoFest 2015 (1ο βραβείο), στο ACEA EcoArt International Contest 2011, στο TEDxAthens Challenge 2010 (1ο βραβείο), ήταν υποψήφια για δύο βραβεία από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών και έχει συμμετάσχει στην Prague Quadrennial of Performance Design and Space 2015. Επόμενος σταθμός της ομάδας Όχι Παίζουμε και του Urban Dig, μετά το Δουργούτι, είναι η περιοχή της Ομόνοιας.

Πληροφορίες

Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Συγγρού 107

Πληροφορίες: 210 900 5 800

26 – 27 Μαΐου 2017 | 21:00

Μικρή Σκηνή

Εισιτήρια

Κανονικό: 12 €

Μειωμένο, Φίλος ή Μικρή Παρέα (5-9 άτομα): 10 €

Μεγάλη Παρέα (10+ άτομα): 9 €

ΑΜΕΑ & Άνεργοι: 5 €

Συνοδός ΑΜΕΑ: 7 €

Κάτοικοι Ν. Κόσμου & Κουκακίου: 5 € (Μόνο από τα εκδοτήρια της Στέγης με επίδειξη ταυτότητας και λογαριασμού ΔΕΚΟ όπου φαίνεται η διεύθυνση κατοικίας)

Ομαδικές κρατήσεις στο groupsales@sgt.gr

Γραμμή εισιτηρίων

Τ.: 210 900 5 800

ΔΕ-ΚΥΡ 09:00-21:00

Γραμμή Φίλων της Στέγης

Τ.: 213 017 8200

ΔΕ-ΚΥΡ 09:00-20:00

Ετικέτες